بند بگسل باش آزاد ای پسر 
چند باشی بند سیم و بند زر 
گر بریزی بحر را در کوزه ای 
چند گنجد؟ قسمت یک روزه ای 
کوزه چشم حریصان پر نشد 
تا صدف قانع نشد پر د’ر نشد 
هر که را جامه ز عشقی چاک شد 
او ز حرص و جمله عیبی پاک شد 
شاد باش ای عشق خوش سودای ما
ای طبیب جمله علتهای ما 
ای دوای نخوت و ناموس ما 
ای تو افلاطون و جالینوس ما 
جسم خاک از عشق بر افلاک شد 
کوه در رقص آمد و چالاک شد 
عشق جان طور آمد عاشقا 
طور مست و خرّ موسی صاعقا 
با لب دمساز خود گر جفتمی 
همچو نی من گفتنیها گفتمی 
هر که او از هم زبانی شد جدا 
بی زبان شد گرچه دارد صد نوا 
چونکه گل رفت و گلستان درگذشت 
نشنوی زان پس ز بلبل سر گذشت 
جمله معشوقست و عاشق پرده ای 
زنده معشوقست و عاشق مرده ای 
چون نباشد عشق را پروای او 
او چو مرغی ماند بی پر، وای او 
من چگونه هوش دارم پیش و پس 
چون نباشد نور یارم پیش و پس 
عشق خواهد کین سخن بیرون بود
آینه غماز نبود چون بود 
آینت دانی چرا غماز نیست 
زانکه زنگار از رخش ممتاز نیست

مثنوی معنوی - دفتر اول